Web sitesi yaptırma sürecinde çoğu kişi şuna odaklanır:
“Bu site kaça yapılır?”
Ama asıl kritik soru genelde sonradan gelir:
“Peki bittikten sonra başka masraf çıkar mı?”
Kısa cevap: Evet, çıkabilir.
Uzun ve doğru cevap: Ne yaptırdığına ve nasıl yaptırdığına bağlıdır.
Bu yazıda, web sitesi tesliminden sonra karşılaşılabilecek gerçekçi ek masrafları, abartmadan ve korkutmadan, net bir mantıkla anlatıyoruz.
Web sitesi:
Tek seferlik bir afiş değildir
Dijitalde yaşayan bir sistemdir
Yaşayan her sistem gibi:
Bakım ister, güncellenir, gelişir.
Ama bu, her ay sürpriz faturalar çıkacak demek değildir.
Alan adı genellikle:
Yıllık alınır
Her yıl yenilenir
Bu masraf:
Küçüktür
Öngörülebilirdir
Sürpriz değildir
Ama unutulursa:
Site kapanabilir.
Web sitesi bir yerde “barınır”.
Hosting:
Aylık ya da yıllık ödenir
Site hızını ve stabiliteyi etkiler
Ucuz hosting:
Başta ucuzdur
Sonra sorun çıkarır
Bu masraf:
Kaçınılmaz ama kontrol edilebilir bir giderdir.
Özellikle hazır altyapılarda:
Sistem güncellemeleri
Güvenlik yamaları
Eklenti güncellemeleri
düzenli yapılmalıdır.
Bunlar:
Ya sen yaparsın
Ya birine yaptırırsın
Yapılmazsa:
Masraf çıkmaz gibi görünür,
ama risk büyür.
“Şurayı biraz değiştirsek”
“Bir sayfa daha eklesek”
“Yeni bir alan açsak”
Bunlar genelde:
İlk anlaşmanın dışında kalır
Küçük ama sık isteklerdir
Her biri küçük görünür ama:
Zamanla toplam masraf yaratabilir.
Neler dahil?
Kaç revize var?
Sonrası destek var mı?
Bunlar başta yazılı değilse:
“Bu fiyata dahil değil”
cümlesiyle karşılaşmak normaldir.
Çok düşük bütçeyle yapılan sitelerde:
Altyapı zayıf olur
Geliştirme zorlaşır
Her ek iş masrafa döner
Yani:
Ucuz site,
sonradan masraf çıkarır.
Tamamen sıfır masraf diye bir şey yok.
Ama kontrollü ve öngörülebilir hâle getirilebilir.
Bunun için:
Başta kapsam net olmalı
Teslim sonrası süreç konuşulmalı
Bakım & destek modeli belirlenmeli
Bu yapıldığında:
Sürpriz olmaz, plan olur.
Web sitesini şöyle düşünmek gerekir:
“Bir defa alıp unuttuğum şey” değil,
“Zamanla değer üreten bir yatırım”
Bu bakış açısıyla:
Küçük giderler sorun olmaz
Kontrol sende olur
Site büyüdükçe masraf anlamlı hâle gelir
İş getiren bir web sitesi:
Masraf değil
Araçtır
Sorun şurada başlar:
Site hiçbir şey kazandırmıyordur ama masraf çıkıyordur.
Bu durumda problem:
Ek masraf değil
Yanlış yapılmış web sitesidir.
“Web sitesini yaptırayım, bir daha para harcamayayım.”
Bu beklenti:
Gerçekçi değildir
Dijital dünyayla uyumlu değildir
Ama şu beklenti çok sağlıklıdır:
“Ne zaman, neye, neden para harcayacağımı bileyim.”
Web sitesi yaptırdıktan sonra:
Küçük giderler olabilir
Planlı harcamalar çıkabilir
Ama:
Sürpriz olmamalı
Belirsizlik yaşanmamalı
Doğru yapılan işte:
Ek masraf korku değil,
bilinçli bir tercih olur.
Unutma:
En pahalı web sitesi,
neye para verdiğini bilmediğindir.